Όλοι έχουμε ακούσει τις πικρές ιστορίες, ιδαίτερα των φαντάρων που πέρασαν από αυτό το ακριτικό νησί. Κάποιες ψεύτικες, κάποιες αληθινές, και σχεδόν όλες υπερβολικές! Σίγουρα, η υπερβολή βρίσκεται ισχυρά συνδεμένη στο ελληνικό DNA, όμως, το σημαντικό ερώτημα είναι πως μπορεί κάποιος να μην γενικεύσει μια άσχημη στρατιωτική/επαγγελματική/οικογενειακή φάση της ζωής του, που πέρασε στην απομονωμένη Λήμνο, και να μην προσδώσει άσχημους χαρακτηρισμούς σε αυτό το νησί -στολίδι του Βόρειου Αιγαίου- καθώς και στους κατοίκους των χωριών του. Συνοψίζοντας τα 4 τελευταία χρόνια της παραμονής μου στην ανεμόεσσα Λήμνο, σε μια έντιμη προσπάθεια να υπάρξω ανικειμενικός, θα έλεγα τα εξής όσον αφορά το φυσικό και μετέπειτα το ανθρωπογενές περιβάλλον της.
Αρχικά, το τοπίο που συναντά ο επισκέπτης της Λήμνου είναι άκρως γαληνευτικό χάρη στις χαμηλές γκριζοκαφετιές κορυφογραμμές που ενώνονται ομαλά με τις κίτρινες άμδες (αμμουδιές) και οριζοντιώνονται στην γαλάζια θάλασσα. Ήρεμο σκηνικό, χωρίς εξάρσεις. Ένας ατελείωτος κάμπος. Αυτό το θέαμα ξεκουράζει αφάνταστα έναν κάτοικο πόλης, ακόμα και με παραμονή έστω και για μια εβδομάδα στη Λήμνο. Το βλέμμα δεν σταματά στην απέναντι πολυκατοικία (κοντά στα 12 μέτρα) αλλά συνεχίζει στο απέραντο γαλάζιο της θάλασσας ή/και του ουρανού και αυτό πιθανότατα είναι το ένα από τα τρια ατού της Λήμνου!
Συμπλήρωνοντας για το τοπίο, θα έλεγα ότι στη Λήμνο κυριαρχούν τα γήινα χρώματα και ειδικότερα οι αποχρώσεις του γκρίζου (πέτρα) & του κίτρινου (στάχυα). Τη χρωματική μονοτονία σπάει η άνοιξη όπου η Λήμνος φοράει το πράσινο φορεμά της και η ανθοφορία των λουλουδιών την κάνει πράγματικά ακαταμάχητη! Κάτι που σίγουρα λείπει από το τοπίο, του οποίου η παρουσία θα προσέφερε πολλά χρώματα/αρώματα και γενική ομορφιά σε όλες τις εποχές του χρόνου, είναι η ψηλή βλάστηση δηλ. τα περισσότερα δέντρα. Η απουσία δάσικών εκτάσεων στο νησί οφείλεται, κατά τη γνώμη μου, στην έντονη κτηνοτροφία και γεωργία που δεν αφήνει περιθώρια στα νέα δέντρα να αναπτυχθούν. Αυτό ισχύει τόσο για τα δέντρα που φύονται μόνα τους όσο και για αυτά που φυτεύουν οι άνθρωποι. Για παράδειγμα, ήταν ιδιαίτερα λυπηρό που 2 προσπάθειες δεντροφύτευσης στην χαμηλή βλάστηση της Λήμνου, βρήκαν τραγικό τέλος από ανθρώπινη ξεριζωτική παρέμβαση! Η απουσία δάσους, είναι ανθρώπινη επιλογή και όχι αδυναμία του πλούσιου ηφαιστειογενούς εδαφους του νησιού να στεγάσει εξελικτικά μεγαλύτερους οργανισμούς χλωρίδας, δηλαδή δάση ολόκληρα!
Και περνάω στο δεύτερο αβανταζ της Λήμνου έναντι των συναγωνιστών της (άλλα παραθαλάσσια θέρετρα) που είναι οι αμμουδερές ακτές που αγκαλιάζουν στη θάλασσα στο νότιο και ανατολικό τμήμα του νησιού. Με ήρεμη κλίση (βαθαίνει πολύ αργά) εισέρχονται στη θάλασσα, όντας κατάλληλες για οικογενειακές διακοπές με μικρά παιδιά. Αν προσθέσει κάποιος και την ησυχία που συνήθως επικρατεί σε μια Λημνιακή παραλία έχει μπροστά του έναν επίγειο παράδεισο! Μια προσωπική πλαζ σαν κι αυτές που δείχνουν τα τουριστικά φυλλάδια με παραλίες της ΝΑ Ασίας (Πουκέτ κτλ)
Βέβαια, το υπερατού της Λήμνου είναι οι καθαρές γαλαζοπράσινες θάλασσες! Κρυστάλλινα δροσερά νερά υποδέχονται των επισκέπτη ιδιαίτερα στο νότιο κομμάτι του νησιού. Βόρεια και δυτικά (με εξαίρεση τη Μύρινα και τον Αι Γιάννη) υπάρχουν βραχώδεις ακτές ενώ ανατολικά, τα στενά του Ελλησπόντου μεταφέρουν αρκετούς ρύπους προς τις ανατολικές ακτές του νησιού. Για την ομορφιά τους ξεχώριζουν οι παραλίες μικρό Φαναράκι και Χαβούλη στο Ν-Α μέρος της Λήμνου.
Τελευταία, ως πολύ σημαντικό μέρος του φυσικού τμήματος της Λήμνου, θα ήθελα να ποσθέσω τον υγρότοπο Αλυκής-Ασπρόλιμνης-Χορταρόλιμνης, που βρίσκεται στην ανατολική μεριά του νησιού (περισσότερα στο
χάρτη). Αυτό το υγροτοπικό σύστημα, με ενιαίο υδροφόρο ορίζοντα για τις 3 λίμνες, είναι το μεγαλύτερο σε έκταση (6300-600-2500 στρ αντίστοιχα) από τους παραθαλάσσιους
υγροτόπους του Αιγαίου ενώ ποιοτικώς βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση λόγω του ότι ευτυχώς δεν έχει παρέμβει, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, ανεπανόρθωτα/αρνητικά ο άνθρωπος. Η σημασία του είναι άκρως σημαντική στην παροχή και το φιλτράρισμα του νερού, την αλληλεπίδραση με τις αμμοθίνες και πολλά ακόμη που θα προλάβουμε να αναγνωρίσουμε μέσω έρευνας εφόσον προηγουμένως δεν τα απωλέσουμε μέσω επιβλαβών ανθρωπογενων επιδράσεων.
Και λέγοντας αυτό περνάω στον ανθρώπινο παράγοντα. Εδώ θα αναφέρω ότι η απομόνωση του νησιού, δεν είναι μονάχα εξωτερική (ανεπαρκής ακτοπλοική συγκοινωνία) αλλά και εσωτερική(μεταξύ των κατοίκων της-ντόπιων και ξένων). Μάλιστα, μερικές φορές πίστεψα ότι οι κλειστοί ντόπιοι κάτοικοι αποξενώνονται ακόμα πιο πολύ κι από ότι εμείς οι ξένοι επισκέπτες του νησιού! Αυτό είναι κατανοητό μιας και σε οποιοδήποτε χωριό της ελληνικής επικράτειας (με ελάχιστες εξαιρέσεις) επικρατεί ισχυρά η τάση του αρνητικού κοινωνικού σχολιασμού κάθε μέλους ξεχωριστά από τα υπόλοιπα μελη, γεγονός που πυροδοτεί αμυντικούς μηχανισμούς επιφυλακτικότητας στην επικοινωνία και οδηγεί σε αποξένωση. Να προσδιορίσω ότι αναφέρομαι στο μέσο όρο ενώ επίσης από το χαρακτηρισμό μου πρέπει να εξαιρέσω τα μοτίβα επικοινωνίας που επιβάλλονται από επαγγελματικές σχέσεις πχ. καθηγητής-γονέας, σερβιτόρος-πελάτης και ούτω καθεξής. Επίσης, πιστεύω ότι αυτή η εσκεμμένη απομόνωση των κατοίκων της Λήμνου, η άρνηση του διαφορετικού, είτε αυτό είναι ξενόφερτο είται πηγάζει από τους κόλπους της, έχει ένα μέγιστο ευεργέτημα: αποτελεί αδιαπέραστο τείχος προστασίας για τις φυσικές ομορφιές που εξέθεσα παραπάνω. Αυτή η απομόνωση -εξωτερική & εσωτερική- αποτρέπει τα αρνητικά της ξέφρενης εξελικτικής πορείας (πχ. τσιμεντοποίηση των ακτών)που παρουσιάζεται σε άλλα πιο τουριστικά νησιά και γενκά εμφανίζεται σε παγκόσμια κλίμακα όπου ακολουθείται ένα μοντέλο ταχύτατης και άναρχης οικονομικής ανάπτυξης.
Τέλος, η Λήμνος έχει αρκετά ενδιαφέροντα πολιτιστικά στοιχεία να αναδείξει. Ένα από αυτά είναι και η Πολιόχνη, η πρώτη πόλη της Ευρώπης, που ιδρύθηκε γύρω στην 5 χιλιετία π.Χ. σε θέση κοντά στο σημερινό χωριό των Καμινίων. Στο μουσείο εντός του χώρου της ανασκαφής θα βρείτε ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις διάφορες φάσεις οικιστικής ανάπτυξης καθώς και για τη σύνδεση των ιστορικών στοιχείων με εκείνα της μυθολογίας (Ιάσωνας & Αργοναύτες, Οδυσσέας/Φιλοκτήτης/Τρωικός πόλεμος κτλ κτλ...). Άξιο επίσκεψης είναι και το αρχαίο θέατρο της Ηφαιστείας, ιδιάιτερα μετά την αναστήλωση του και με μόνο μειονέκτημα το χωματόδρομο που ενώνει τον αρχαιολογικό χώρο με το διπλανό χωριό του Κοντοπουλίου. Ακόμα, η λατρεία των Καβείρων άφησε ένα αρχαίο ιερό στο νησί, στα βόρεια του
Δήμου Μούδρου. Όσον αφορά τα λημνιακά προιόντα, το κρασί και το τυρί αφήνουν πολύ καλές εντυπώσεις σε όσους τα δοκιμάσουν. Δύσκολο, όμως, είναι να πετύχει ο επισκέπτης προιόντα φτιαγμένα από το ποιοτικά ανώτερο κίτρινο Λημνιακό στάρι.
All in all, προτείνω να επισκεφτείτε το νησί του Ηφαίστου, με τις ομορφιές αλλά και τις ιδιαιτερότητες του. Μάλιστα, μια ντόπια παροιμία λέει ότι όποιος επισκέπτεται τη Λήμνο κλαίει δυο φορές: μια όταν έρχεται στη Λήμνο (ίσως με τα όσα άκουσε και προκαταλφθηκε για το νησί) και μια όταν φεύγει από αυτό (χάρη στα όσα όμορφα πράγματα είδε και έζησε πάνω του). Λοιπόν, για το πρώτο δεν ξέρω μιας και δεν έκλαψα ερχόμενος στη Λήμνο, μη προσδοκώντας κάτι συγκεκριμένό και θεωρώντας σημαντικό το να μπορεί κάποιος να βλέπει ακόμη και τα ίδια πράγματα με νέα κάθε φορά ματιά. Όσο για το δεύτερο... σίγουρα αυτό το μοναχικό και όμορφο νησί-στολίδι του Βορείου Αιγαίου μπορεί να προσφέρει αρκετές συγκινήσεις και να αφήσει παμπολλές αναμνήσεις στους επισκέπτες του. Οπότε, εις το επανειδείν Λήμνος!
Περισσότερα... »
