Το τηλεκατευθυνόμενο Ikhana της NASA «βλέπει» και τις ελάχιστες φλόγεςΜέσα στην προηγούμενη πενταετία, εκατομμύρια στρέμματα δάσους κάηκαν σε όλο τον πλανήτη, από πυρκαγιές που χαρακτηρίστηκαν ως οι πλέον καταστροφικές στην ανθρώπινη ιστορία. Ακόμη και στην προηγμένη επιστημονικά Αμερική, μόνο πέρυσι εκδηλώθηκαν 27.800 φωτιές, οι οποίες απανθράκωσαν 5.000 τετρ. χλμ. δασικής έκτασης. Κι όμως, φαίνεται πως, στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, η τεχνολογία δεν έχει πει την τελευταία της λέξη. Φέτος, οι ΗΠΑ έχουν συνυπολογίσει για πρώτη φορά στα επιχειρησιακά τους σχέδια την πιο σύγχρονη τεχνολογία που αναπτύχθηκε ποτέ με σκοπό τη χαρτογράφηση των πύρινων μετώπων: το μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) Ikhana της NASA. Το συγκεκριμένο αεροπλάνο όχι μόνο τηλεκατευθύνεται από το έδαφος, αλλά και είναι εξοπλισμένο με ένα ευαίσθητο σύστημα αισθητήρων που του προσφέρει απίστευτη «όραση» στον εντοπισμό της φωτιάς – καθώς αυτοί οι αισθητήρες μπορούν να αποτυπώσουν με απίστευτη ακρίβεια κάθε μικρή και μεγάλη εστία, ακόμη κι αν αυτή δεν ξεπερνά σε μέγεθος το μισό μέτρο. Κάτι που σημαίνει ότι οι επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις θα έχουν πλέον μία λεπτομερή εικόνα για τη γεωγραφική θέση της φωτιάς, με συνέπεια να διατάσσονται γύρω από αυτήν με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι πιο αποτελεσματικές στην επιχείρηση κατάσβεσής της.
Σε πραγματικό χρόνο
«Κι αυτή είναι μόνο μία από τις λειτουργίες που προβλέψαμε για το Ikhana», προσθέτει ο Vinvent Ambrose, επιστήμονας από το Ερευνητικό Κέντρο Ames. Υπεύθυνος για το πρότζεκτ ανάπτυξης του UAV, ο κ. Ambrose μίλησε στην «Κ» για τα οφέλη που έχει το συγκεκριμένο εναέριο όχημα στη δασοπυρόσβεση. «Φανταστείτε ότι, αφού αποτυπωθεί από το αεροσκάφος, η κάτοψη της περιοχής φτάνει στους επικεφαλής της επιχείρησης σε μόλις 2-3 δευτερόλεπτα», συνεχίζει, «με συνέπεια οι πυροσβέστες να μπορούν να παρακολουθήσουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη της φωτιάς».
Και όχι μόνο αυτό, σύμφωνα με τον Αμερικανό επιστήμονα, ακόμη και οι πιο ακριβείς πληροφορίες θα ήταν άχρηστες για τους πυροσβέστες αν έφταναν σε αυτούς σε δυσνόητη μορφή. Γι’ αυτό και η NASA φρόντισε επίσης να «προικίσει» το Ikhana με μία σειρά από πρωτοποριακά ηλεκτρονικά συστήματα που επεξεργάζονται εν πτήσει τα δεδομένα από τους αισθητήρες. Οπτικοποιώντας μάλιστα τα δεδομένα αυτά σε ψηφιακά περιβάλλοντα όπως το GoogleMaps ή το Microsoft Virtual Earth, οι χάρτες αυτοί μεταδίδονται από το UAV σχεδόν αυτοστιγμεί στις φορητές ηλεκτρονικές συσκευές που μεταφέρουν οι πυροσβέστες. «Ουσιαστικά, αυτό που βλέπουν οι πυροσβέστες στις οθόνες τους είναι ένας χάρτης της περιοχής με κίτρινα στίγματα, τα οποία αντιστοιχούν στα σημεία όπου οι εστίες εξακολουθούν να καίνε τη βλάστηση», σημειώνει ο υπεύθυνος του πρότζεκτ. «Ετσι, μπορούν να εκτιμήσουν άμεσα την κατάσταση που επικρατεί και να αποφασίσουν πώς θα πρέπει να δράσουν».
Βεβαίως η ίδια η NASA διαχειρίζεται έναν στόλο από υπερσύγχρονους δορυφόρους οι οποίοι μπορούν να παρακολουθήσουν τεράστιες γεωγραφικές περιοχές. «Ωστόσο, οι δορυφόροι μπορεί να χρειαστούν αρκετές ώρες για να βρεθούν πάνω από το σημείο της πυρκαγιάς και να μεταδώσουν τις εικόνες τους στο Κέντρο Ελέγχου», απαντά ο κ. Ambrose, «κάτι που εξηγεί γιατί, πριν ακόμη κι από το Ikhana, η Δασική Υπηρεσία των ΗΠΑ χρησιμοποιούσε επανδρωμένα αεροσκάφη για τη χαρτογράφηση πυρκαγιών». Μία λύση όμως που είχε κι αυτή μειονεκτήματα, καθώς οι κρίσιμες πληροφορίες έφταναν στους πυροσβέστες μόνον αφότου τα αεροσκάφη προσγειώνονταν πίσω στη βάση τους και γινόταν η επεξεργασία των αεροφωτογραφιών ώστε να εντοπιστούν οι εστίες της πυρκαγιάς. «Από τη στιγμή λήψης των φωτογραφιών μέχρι την ενημέρωση των πυροσβεστικών επιτελείων μπορεί και να μεσολαβούσαν 2-8 ώρες, με συνέπεια να χάνεται κρίσιμος χρόνος», συμπληρώνει.
Η κλιματική αλλαγή
Αλλωστε, πίσω από την ανάγκη για πιο έγκαιρη χαρτογράφηση κρύβεται η βεβαιότητα των επιστημόνων –αλλά και της αμερικανικής πολιτείας, όπως φαίνεται, η οποία χρηματοδότησε τη NASA για την ανάπτυξη του UAV– ότι πλέον έχει αυξηθεί σημαντικά ο κίνδυνος για την εκδήλωση πυρκαγιών οι οποίες μπορεί να απανθρακώσουν χιλιάδες στρέμματα δάσους πριν κατασβεστούν. «Ο βασικότερος λόγος είναι η κλιματική αλλαγή, η οποία έχει ως συνέπεια πιο παρατεταμένες περιόδους ανομβρίας με υψηλότερες θερμοκρασίες, συνθήκες που μετατρέπουν τα δάση κυριολεκτικά σε πυριτιδαποθήκες», σημειώνει ο Αμερικανός επιστήμονας. «Χρειαζόμαστε τεχνολογίες οι οποίες θα επιτρέψουν στις επίγειες δυνάμεις να βρίσκονται “ένα βήμα πιο μπροστά” από την πυρκαγιά, ώστε να την περιορίσουν πριν γίνει ανεξέλεγκτη».
Μάλιστα, μπροστά στην απειλή που συνιστά για τα δάση η αλλαγή του κλίματος, η χρήση ενός μόνο τέτοιου UAV φαίνεται πως μάλλον δεν είναι αρκετή: όταν τον περασμένο Ιούλιο μαίνονταν ταυτόχρονα περισσότερες από 300 μικρές και μεγάλες πυρκαγιές στις ΗΠΑ, η NASA αναγκάστηκε όχι μόνο να χρησιμοποιήσει το Ikhana νωρίτερα απ’ ό,τι υπολόγιζε –παρόλο που τυπικά το αεροσκάφος βρισκόταν ακόμη σε στάδιο δοκιμών– αλλά και να αποφασίσει να εξοπλίσει και τα επανδρωμένα αεροσκάφη της αμερικανικής Δασικής Υπηρεσίας με το ίδιο σύστημα αισθητήρων. «Λόγω του υψηλού κόστους αγοράς κι άλλων UAV, η αξιοποίηση των επανδρωμένων αεροσκαφών είναι αυτή τη στιγμή η καλύτερη λύση», σημειώνει ο κ. Ambrose.
Του Κωστα Δεληγιαννη
Πηγή: kathimerini.gr
Περισσότερα... »


























